Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), okullarda uygulanan sınav ve değerlendirme süreçlerine ilişkin yeni düzenlemeleri yürürlüğe koydu. Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle sınavlarda yapay zekâ kullanımının önü açılırken yazılı yoklamalar, dil sınavları ve öğrenci değerlendirme yöntemlerine yönelik yeni kurallar getirildi.
Düzenleme, okul öncesi eğitimden ortaöğretime kadar farklı kademelerdeki ölçme ve değerlendirme uygulamalarını kapsıyor. Merkezi sınavların işleyişine ilişkin hükümler de yeniden düzenlendi.
Sınavlarda yapay zekâ kullanılabilecek
Yeni yönetmelikle soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygun görülen yapay zekâ araçlarının kullanılmasına izin verildi.
Ölçme ve değerlendirme işlemlerinin bir bölümü veya tamamı elektronik ortamda gerçekleştirilebilecek.
Düzenlemede okul öncesi eğitim kurumları ile ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılması yasaklandı.
Ayrıca ölçme sonuçlarının öğrencileri, sınıfları, okulları veya illeri sıralamak ve karşılaştırmak amacıyla kullanılamayacağı hükme bağlandı.
Yazılı yoklama zorunluluğu getirildi
Ülke genelinde düzenlenen ortak yazılı sınavlar dışında, okullarda gerçekleştirilen sınavların öğrencilerin yanıtlarını kendilerinin oluşturduğu yazılı yoklama şeklinde yapılması zorunlu hale getirildi.
Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinde ise dört temel dil becerisi ölçülecek.
Bu derslerde dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla sınavlar yazılı ve uygulamalı olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilecek.
Ülke genelinde ortak sınav düzenlenmesi halinde uygulamalı bölüm okullar tarafından yapılacak ve iki aşamanın sonuçları birlikte değerlendirilecek.
Sınav tarihlerinde valiliklere yetki
Okullardaki ortak yazılı sınav soruları, bakanlığın her dönem yayımladığı konu ve soru dağılım tabloları esas alınarak hazırlanacak.
Bakanlığın tablo yayımlamadığı ders ve sınıf düzeylerinde ise ilgili çizelgeler, Ölçme Değerlendirme Merkezi Müdürlüğünün görüşü alınarak il sınıf veya alan kurulları tarafından oluşturulacak.
Olağanüstü durumlarda sınav tarihlerinin değiştirilmesi konusunda valilikler yetkili olacak.
Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan öğrencilerin değerlendirilmesinde ise Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) esas alınacak.
Ulusal eğitim araştırmaları düzenli yapılacak
Yönetmeliğe ulusal ve uluslararası izleme araştırmalarını kapsayan yeni bir bölüm eklendi.
Buna göre Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) Araştırması, Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması ve okuryazarlık becerilerine yönelik araştırmalar iki yılda bir gerçekleştirilecek.
Okul tabanlı izleme araştırmaları ise her yıl uygulanacak.
Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ile Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) uygulamaları ilgili genel müdürlük tarafından yürütülecek.
Bu araştırmalara ilişkin ulusal raporlar, uluslararası raporlarla eş zamanlı olarak kamuoyuna açıklanacak.
Eğitimci Bozdoğan'dan hukuki dayanak eleştirisi
Yönetmelik değişikliğini değerlendiren eğitimci Özgür Bozdoğan, düzenlemenin Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ne (OYSS) hukuki dayanak kazandırma amacı taşıdığını ancak bunun yeterli olmadığını savundu.
Sosyal medya hesabından açıklama yapan Bozdoğan, öğretmenlerin sınav sorularını hazırlarken OYSS soru havuzunu kullanmaya zorlanmasının mevcut mevzuatta açık bir karşılığı bulunmadığını belirtti.
Bozdoğan, soru hazırlama yetkisinin ilgili dersin öğretmenine veya zümre öğretmenler kuruluna ait olduğunu vurguladı.
'Ölçme ve değerlendirme öğretmen emeğiyle olur'
Özgür Bozdoğan, öğretmenlerin merkezi soru havuzuna bağlı kalmaya zorlanmasının hukuki tartışmalara neden olabileceğini ifade etti.
Bozdoğan, 'Ölçme ve değerlendirme; havuzdan soruyla olmaz, öğretmen emeğiyle olur' diyerek uygulamanın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
OYSS kapsamında öğretmenleri soru havuzunu kullanmaya mecbur bırakan açık bir hüküm bulunmadığını savunan Bozdoğan, uygulamanın idari yargı tarafından iptal edilme ihtimaline dikkat çekti.
Böyle bir kararın yapılmış sınavların sonuçlarını da tartışmalı hale getirebileceğini belirten Bozdoğan, Milli Eğitim Bakanlığı'na düzenlemeyi yeniden gözden geçirme çağrısında bulundu.
