İzmir Büyükşehir Belediyesi, atıkların yeniden değerlendirilmesini sağlamak ve geri dönüşüm kapasitesini yükseltmek amacıyla yeni yatırımlarını hayata geçiriyor. İZDOĞA koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında Menemen Seyrek ve Bornova'da üç ayrı tesis kuruluyor.
Projelerden biri ambalaj atıklarının ayrıştırılmasına odaklanırken diğer iki tesiste geri dönüşüme uygun olmayan atıkların alternatif yakıta dönüştürülmesi planlanıyor. Yatırımların tamamlanmasıyla kentin atık işleme ve yakıt üretim kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Ambalaj atıkları yapay zeka ile sınıflandırılacak
Menemen Seyrek'te kurulacak toplama ve ayırma tesisi için zemin etüt çalışmaları tamamlandı. Belediyenin 2025 yılında başlattığı 'Dönüşüme Evde Başla' projesiyle hanelerden toplanan ambalaj atıklarının artması, yeni tesis yatırımının hayata geçirilmesinde etkili oldu.
Tesiste kullanılacak optik sensör ve yapay zekâ destekli ayrıştırma makinelerinin üretimine de başlandığı bildirildi. Yerli yazılımlarla çalışan otomasyon sistemleri sayesinde bant üzerinden ilerleyen atıklar türlerine göre tespit edilerek sınıflandırılacak.
Malzeme akışının anlık olarak analiz edilmesiyle ayrıştırma işlemlerinin daha verimli yürütülmesi ve geri dönüştürülebilir materyallerin yeniden sanayiye kazandırılması amaçlanıyor.
Tesisin günlük işleme kapasitesinin yaklaşık 60 bin hanede bir günde ortaya çıkan ambalaj atığı miktarına ulaşması planlanıyor.
Geri dönüştürülemeyen atıklar yakıta dönüşecek
Menemen Seyrek ve Bornova'da kurulması planlanan iki atıktan türetilmiş yakıt tesisi, mekanik yöntemlerle geri dönüştürülemeyen ancak enerji üretiminde kullanılabilecek atıkları işleyecek.
Bu tesislerde işlenecek materyallerin, enerji tüketimi yüksek sanayi kuruluşlarında alternatif yakıt olarak kullanılabilecek hale getirilmesi hedefleniyor. Ayrıca mobilya sektöründen kaynaklanan ahşap atıkların değerlendirilmesi için özel makine ve ekipmanların İzmir'e getirilmesinin planlandığı belirtildi.
Üç tesisin çatısına güneş enerjisi sistemleri kurulması da öngörülüyor. Böylece tesislerin elektrik ihtiyacının yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması amaçlanıyor. Projelerle düzenli depolama alanlarına gönderilen atık miktarının azaltılması ve doğal kaynakların korunması hedefleniyor.
Dönüşüm projesi 10 ilçede uygulanıyor
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay'ın öncülüğünde 2025 yılında başlatılan 'Dönüşüme Evde Başla' projesi, ambalaj atıklarının evlerde ayrıştırılarak kaynağında toplanmasını esas alıyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İZDOĞA ortaklığında yürütülen uygulamada, hanelerde biriktirilen ambalaj atıkları QR kodlu mavi poşetlerle teslim alınıyor. Toplanan materyaller, İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi'nde türlerine göre sınıflandırılıyor.
Balçova'nın da dahil edilmesiyle proje, 13 Kasım 2026 itibarıyla İzmir'in 10 ilçesinde toplam 37 mahallede uygulanıyor.
