Adana'nın Saimbeyli ve Osmaniye'nin Sumbas ilçelerinde 4 Ekim'de peş peşe meydana gelen depremler Meclis gündemine taşındı.
YENİ Parti Trabzon Milletvekili Sibel Suiçmez, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un ayrı ayrı yanıtlaması istemiyle soru önergeleri verdi.
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bölgede yaşanan yıkımı hatırlatan Suiçmez, olası daha büyük bir depremde benzer müdahale gecikmelerinin ve mağduriyetlerin yaşanmaması için hangi hazırlıkların yapıldığını sordu.
Suiçmez, AFAD ve ilgili kurumların depremlerin ardından gerçekleştirdiği saha taramalarının sonuçlarının açıklanmasını isterken, kaç ihbar alındığını, kaç yapıda inceleme yapıldığını ve kaç yapıda hasar tespit edildiğini gündeme getirdi.
Deprem riskine ilişkin de sorular yönelten Suiçmez; haberleşme, lojistik ve barınma kapasitesinin yanı sıra elektrik, yol ve köprü alternatifleri ile doğal gaz, su ve diğer afet stoklarına ilişkin hazırlıkların durumunun açıklanmasını istedi.
'BUGÜNE KADAR KAÇ İHBAR ALINMIŞ, KAÇ YAPIDA İNCELEME YAPILMIŞTIR?'
Suiçmez'in soru önergelerinde şu sorular yer aldı:
'4 Ekim 2026 tarihli Adana Saimbeyli ve Osmaniye Sumbas ilçe depremlerinin ardından AFAD ve ilgili kurumlarca yürütülen saha taramalarının sonuçları nedir? Bugüne kadar kaç ihbar alınmış, kaç yapıda inceleme yapılmış, kaç yapıda hasar tespit edilmiştir? Can kaybı ve yaralanma olup olmadığına, hasar durumuna ilişkin güncel ilçe bazlı bilgi nedir?
Depremlerin meydana geldiği Doğu Anadolu Fay Zonu segmentlerinde gerilim birikimine ve daha büyük bir deprem ihtimaline ilişkin AFAD'ın ve Bakanlığınızın resmi, bilimsel değerlendirmesi nedir? Bu değerlendirme hangi bilimsel kurul veya kurumların görüşüne dayanmaktadır?'
Suiçmez ayrıca Adana ve Osmaniye çevresindeki fay hatlarında gerilim birikiminin takip edilmesine yönelik sismik, jeodezik (GNSS) ve jeofizik gözlem istasyonlarının sayısını ve yoğunluğunu sordu. İzleme ağının güçlendirilmesine yönelik yatırım ve takvim bulunup bulunmadığının da açıklanmasını istedi.
'RAPOR KAMUOYUYLA PAYLAŞILACAK MI?'
Soru önergelerinde Adana ve Osmaniye İl Afet Risk Azaltma Planları ile İl Afet Müdahale Planlarının en son ne zaman güncellendiği de soruldu. 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bu planlarda revizyon yapılıp yapılmadığının açıklanması istendi.
Saimbeyli ve Sumbas dahil olmak üzere ilçe düzeyinde güncel afet müdahale planlarının bulunup bulunmadığını soran Suiçmez, 2023 depremlerinin ardından arama kurtarma, barınma, haberleşme ve lojistik alanlarında tespit edilen eksikliklere ilişkin değerlendirme raporu hazırlanıp hazırlanmadığını da gündeme getirdi.
Suiçmez, söz konusu eksikliklerin Adana ve Osmaniye açısından giderilip giderilmediğinin hangi ölçütlerle takip edildiğini ve varsa hazırlanmış raporların kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağını sordu.
2023-2026 yılları arasında Adana ve Osmaniye'de kaç afet tatbikatı gerçekleştirildiğini de soran Suiçmez, tatbikatların senaryoları, katılımcı kurumları ve tespit edilen eksikliklerin açıklanmasını istedi. Büyük ölçekli depreme yönelik gerçek zamanlı ve kurumlar arası tatbikat yapılıp yapılmadığı da soru önergesinde yer aldı.
'BÖLGEYE ÖZGÜ BİR SÜREKLİLİK PLANI HAZIRLANDI MI?'
Suiçmez, Adana ve Osmaniye'de ilçe bazında acil toplanma ve geçici barınma alanlarının sayısı ile kapasitelerinin açıklanmasını istedi. Bu alanların toplam nüfusa oranının yeterli olup olmadığını da soran Suiçmez, alanlardan kaçının fiilen kullanıma uygun olduğunu, kaçının imara açıldığını, yapılaşmaya konu edildiğini veya başka amaçlarla kullanıldığını gündeme getirdi.
AFAD'ın Adana ve Osmaniye'deki depolarında bulunan çadır, konteyner, yatak, battaniye, gıda, su ve diğer afet lojistik stoklarının güncel miktarını soran Suiçmez, bu stokların kaç kişiye ve kaç gün yetecek düzeyde olduğunu da öğrenmek istedi.
Stokların bölgede bulunmaması durumunda diğer illerden sevkiyatın ne kadar sürede gerçekleştirilebileceğinin açıklanmasını isteyen Suiçmez, bölgede görev yapan AFAD personeli, arama kurtarma ekibi, iş makinesi ve ağır kurtarma ekipmanı sayılarını da sordu.
Olası şiddetli bir depremin ardından ilk 24 saatte bölgeye ulaşabilecek ek arama kurtarma kapasitesinin ve bu kapasitenin harekete geçirilme süresinin nasıl planlandığını soran Suiçmez, haberleşme, elektrik, doğal gaz, içme suyu, yol, köprü, havalimanı ve liman gibi kritik altyapıların devamlılığını sağlamaya yönelik bölgeye özgü bir plan hazırlanıp hazırlanmadığını gündeme getirdi.
'RİSKLİ YAPI TESPİTİ VE KENTSEL DÖNÜŞÜM HANGİ AŞAMADA?'
Soru önergelerinde haberleşme operatörleri ve altyapı kuruluşlarıyla yürütülen ortak çalışmaların kapsamı da soruldu.
Bölgede deprem erken uyarı sistemi bulunup bulunmadığını soran Suiçmez, deprem sonrasında yurttaşlara cep telefonu üzerinden uyarı ve yönlendirme mesajı gönderilmesine yönelik aktif bir sistem olup olmadığının açıklanmasını istedi.
Halkın deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında nasıl hareket etmesi gerektiğine ilişkin bilgilendirme ve eğitim çalışmalarının kapsamını da gündeme getiren Suiçmez, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yürütülen ortak çalışmalar çerçevesinde Adana ve Osmaniye'de riskli yapı tespiti ile kentsel dönüşüm çalışmalarının hangi aşamada olduğunu sordu.
'DENETLEME MEKANİZMASI VAR MI?'
Suiçmez, bölgede depreme dayanıksız olduğu belirlenen kamu binası, okul ve hastanelerin sayısının açıklanmasını ve bunlar için takvimlendirilmiş güçlendirme ya da yenileme programı bulunup bulunmadığını sordu.
Adana ve Osmaniye AFAD il müdürlükleri ile ilgili belediyelerin afet birimlerinde norm kadroya göre atanmış personel ve boş kadro sayılarını da gündeme getiren Suiçmez, bölgede eğitimli AFAD gönüllüsü ve mahalle afet gönüllüsü sayısının açıklanmasını istedi.
Belediyelerin afet müdahale planlarının Bakanlık tarafından denetlenmesine yönelik bir mekanizma bulunup bulunmadığını soran Suiçmez, olası şiddetli bir depremde 6 Şubat 2023'te yaşanan müdahale gecikmeleri ve mağduriyetlerin tekrarlanmayacağı değerlendirmesinin hangi somut verilere ve ölçülebilir hazırlık göstergelerine dayandığını da sordu.
Suiçmez son olarak, bölgenin afete hazırlık düzeyine ilişkin bağımsız bir denetim veya değerlendirme yapılıp yapılmadığının, yapılmadıysa böyle bir çalışmanın planlanıp planlanmadığının açıklanmasını istedi.
