Yılın başında Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) devlet katkısının yüzde 30'dan yüzde 20'ye düşürülmesi, TES öncesinde atılmış bir hazırlık adımı olarak değerlendirildi. Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) bağımsız bir yapı olarak tasarlanan sistem, çalışanların emeklilik döneminde SGK aylığına ek ikinci bir gelir elde etmesini hedefliyor.
Ancak TES'in zorunlu olması ve maaşlardan yapılacak kesintiler kamuoyunda tartışmalara yol açmış durumda.
Maaşlardan yüzde 3 kesinti
Sistemin finansman modeli; çalışan, işveren ve devlet katkısı üzerine kurulacak. Sabah Gazetesi'nde yer alan bilgilere göre hazırlıklarda sona yaklaşıldı.
Buna göre, maaş tutarı fark etmeksizin tüm çalışanlar sisteme zorunlu olarak dahil edilecek. Aylık net geliri 28 bin 75 TL olan asgari ücretliler de TES kapsamına girecek. Çalışanların maaşından her ay yüzde 3 oranında kesinti yapılacak. Bu kesintiye işveren de aynı oranda katkı sağlayacak, oluşan toplam tutara ise devlet yüzde 30 oranında destek verecek.
Para çekme şartları ve yaş sınırı
TES, mevcut BES uygulamasına kıyasla daha katı kurallarla hayata geçirilecek. Katılımcılar birikimlerini istedikleri zaman çekemeyecek. Birikimlere erişim genel olarak 65 yaşında mümkün olacak.
Hamilelik, askerlik veya ciddi sağlık sorunları gibi zorunlu ve istisnai durumlarda ise birikimlerin bir kısmının çekilmesine izin verilmesi planlanıyor. Birikimlere erişim yaşı, sigorta başlangıç tarihine bağlı olarak kadınlarda 58-65, erkeklerde ise 60-65 arasında kademeli şekilde uygulanacak.
İş değişikliği ve kıdem modeli
Sistem, iş değiştiren çalışanların birikimlerini koruyacak biçimde tasarlanıyor. Çalışanlar iş değiştirseler bile TES'te biriken tutarlar sistem içinde kalmaya devam edecek. Ayrıca aynı iş yerinde uzun süre çalışanları daha avantajlı kılacak düzenlemeler üzerinde de duruluyor.
TES'te amaç, BES'te olduğu gibi toplu ödeme yerine, emeklilik döneminde SGK maaşına ek olarak düzenli bir tamamlayıcı aylık ödemesi yapılması olarak öne çıkıyor.